Chương trình “Gold Card” đối diện đơn kiện vì ưu tiên người nhập cư nhiều tiền hơn năng lực cá nhân

Một liên minh bao gồm các nhà nghiên cứu về chính sách nhập cư và Hiệp hội Giáo sư Đại học Mỹ (American Association of University Professors – AAUP) đã đệ đơn kiện Tổng thống Donald Trump và chính quyền của ông lên Tòa án Liên bang Quận Columbia vào ngày 3/2/2026. Vụ kiện nhắm trực tiếp vào chương trình “Gold Card” – một chính sách mới cho phép người nước ngoài giàu có đóng góp ít nhất 1 triệu USD (cá nhân) hoặc 2 triệu USD (nếu được doanh nghiệp Mỹ bảo lãnh) để nhận visa định cư nhanh chóng.

Các nguyên đơn lập luận rằng chương trình này ưu tiên “tiền bạc hơn trí tuệ hoặc năng lực của ứng viên”, giành lấy số lượng visa định cư vốn dành cho các nhà khoa học, bác sĩ, kỹ sư và chuyên gia thực sự mang lại lợi ích cho Mỹ. Ngoài ra, đơn kiện nhận định rằng chính sách này của Tổng thống Trump được xem là vượt quyền, vì chỉ có Quốc hội Mỹ mới được thông qua chính sách về các loại visa nhập cư.

Chi tiết về chương trình Gold Card

Đây là chương trình được Tổng thống Trump khởi xướng thông qua Lệnh Hành pháp ký ngày 19/9/2025, nhằm tạo điều kiện cho người nhập cư “đã chứng minh khả năng và mong muốn thúc đẩy lợi ích của Mỹ bằng cách tự nguyện đóng góp tài chính đáng kể cho Ngân khố Mỹ”. Chương trình chính thức nhận hồ sơ từ tháng 12/2025 qua website trumpcard.gov, với chiến dịch quảng bá thẻ “Gold Card” in hình Tổng thống Trump với khẩu hiệu “mở khóa cuộc sống ở Mỹ”.

Theo thông tin từ website trumpcard.gov, người được phê duyệt sẽ nhận visa EB-1 (dành cho người có “khả năng xuất chúng” – thường gọi là “Einstein visa”) hoặc EB-2 (người có “năng lực vượt trội”). Đây là hai hạng mục visa định cư dựa trên năng lực/thành tựu của ứng viên, vốn có hạn ngạch cố định hàng năm theo bộ luật di trú (Immigration and Nationality Act).

Ông Howard Lutnick (Thư ký Bộ Thương mại) từng tiết lộ trong tháng 12/2025 rằng đã có khoảng 10.000 người đăng ký giữ chỗ trước, và ông dự kiến số lượng hàng nghìn thẻ vàng sẽ được bán, thu về “hàng tỷ đô la Mỹ”. Tổng thống Trump cũng tuyên bố đã bán được số lượng thẻ tương ứng số tiền hơn 1 tỷ USD. Tuy nhiên, Nhà Trắng chưa công bố số liệu chính thức cập nhật đến tháng 2/2026.

Nội dung chi tiết của đơn kiện

Đơn kiện lập luận rằng chương trình Gold Card:

• Thay đổi cơ bản cách phân bổ visa định cư hạn chế, biến visa EB-1 và EB-2 thành “hàng hóa sinh lời bán cho người trả giá cao nhất”.
• Ưu tiên tiền bạc hơn trí tuệ hoặc năng lực của ứng viên, đẩy lùi các nhà khoa học, bác sĩ, giáo sư và chuyên gia – những người thực sự mang lại lợi ích cho Mỹ theo ý định rõ ràng của Quốc hội.
• Vượt quyền Tổng thống và vi phạm luật di trú vì Quốc hội mới là cơ quan có quyền phát triển danh mục visa mới hoặc thay đổi tiêu chí của những loại visa hiện hành.
• Vi phạm Đạo luật Administrative Procedure Act vì không có thẩm quyền pháp lý để thực hiện, và vi phạm Đạo luật Immigration and Nationality Act bằng cách bỏ qua các yêu cầu về việc chứng minh năng lực của ứng viên.

Một luật sư của hãng luật Colombo & Hurd (một trong các luật sư đại diện) nhấn mạnh: “Nếu nhìn vào luật, bạn có thể thấy Quốc hội đã đưa ra quyết định rất rõ ràng về cách cấu trúc việc cấp các loại visa này. Luật phân loại visa dựa trên năng lực/thành tựu của ứng viên thành các hạng mục, bao gồm EB-1 và EB-2. Không hạng mục nào đề cập đến việc đóng góp 1 triệu đô la để được cấp visa.

Đơn kiện yêu cầu tòa án:

• Tuyên bố chương trình Gold Card bất hợp pháp.
• Ra lệnh ngăn chặn việc thực hiện và tiếp tục chương trình.
• Yêu cầu bồi thường chi phí luật sư.

Các nguyên đơn bao gồm tổ chức AAUP và các cá nhân là giáo sư nhập cư nghiên cứu về điều trị bệnh võng mạc, công nghệ theo dõi cơn đau, điều trị ung thư bằng các nghiên cứu sinh học, điện hóa học… Họ cho rằng chương trình làm tăng thời gian chờ visa cho ứng viên thực sự đáp ứng điều kiện của visa EB-1, EB-2, ảnh hưởng trực tiếp đến lợi ích quốc gia Mỹ.

Các bị đơn bao gồm Tổng thống Trump, Bộ trưởng Ngoại giao Marco Rubio, Bộ trưởng An ninh Nội địa Kristi Noem, Bộ trưởng Thương mại Howard Lutnick, cùng các cơ quan DHS, USCIS, Bộ Ngoại giao và Bộ Thương mại.

EB-3 Lao động phổ thông – Lựa chọn ổn định, công bằng và ít rủi ro hơn giữa bối cảnh tranh cãi

Giữa tình hình chương trình Gold Card bị kiện vì ưu tiên “tiền bạc” và làm chậm trễ visa cho người có năng lực/thành tựu thực sự (EB-1/EB-2), định cư diện EB-3 lao động phổ thông (Other Workers – dưới 2 năm kinh nghiệm hoặc không cần bằng cấp cao) vẫn là con đường ổn định, công bằng và an toàn dành cho người lao động Việt Nam:

• Việt Nam không bị ảnh hưởng bởi các vụ kiện hay thay đổi chính sách đột ngột (không nằm trong danh sách tạm dừng visa định cư).
• Không chờ kết quả xổ số, không yêu cầu đầu tư triệu USD như Gold Card, không cần “khả năng xuất chúng” hay “năng lực đặc biệt” như EB-1/EB-2.
• Chỉ cần nhà tài trợ Mỹ chứng minh thiếu lao động nội địa (qua quy trình xin giấy chứng nhận PERM) – hiện nay rất nhiều doanh nghiệp Mỹ đang thiếu nhân lực ở các lĩnh vực như sản xuất, xây dựng, nhà hàng – khách sạn, nông trại, chăm sóc người già…
• Lộ trình đi đến thẻ xanh vĩnh viễn cho cả gia đình (vợ/chồng và con dưới 21 tuổi).

Khi các chương trình như Gold Card bị tranh cãi về tính hợp pháp và ưu tiên “tiền bạc”, EB-3 lao động phổ thông chính là lựa chọn dựa trên nhu cầu lao động thực tế, mang lại cơ hội định cư lâu dài mà không phụ thuộc vào tiền bạc.

IMM Consulting