Những thay đổi quan trọng trong di trú Mỹ 2025-2026

Chính quyền Tổng thống Trump tăng cường cải tổ hệ thống di trú, siết chặt các loại visa làm việc chuyên môn cao, visa tị nạn và hồ sơ xin cấp thẻ xanh Mỹ từ năm 2026

Các cơ quan chức năng Mỹ đang tích cực đẩy mạnh các biện pháp thi hành luật và đề xuất quy định nhằm hạn chế các lộ trình nhập cư hợp pháp, thắt chặt tiêu chí áp dụng cho hồ sơ định cư diện tị nạn, và tăng cường kiểm tra đối với visa lao động, sinh viên cũng như gia đình người nhập cư.

Trong năm 2025, Nhà Trắng, Bộ An ninh Nội địa (DHS) và Cơ quan Di trú và Nhập tịch Mỹ (USCIS) đã ban hành hàng loạt phép lệnh hành pháp, thông báo và quy định có thể thay đổi đáng kể đối tượng được phép nhập cảnh, lưu trú hoặc nhận thường trú tại Mỹ.

USCIS và DHS xác nhận các điều chỉnh phí xét duyệt hồ sơ dựa trên cơ sở lạm phát sẽ có hiệu lực từ ngày 1/1/2026. Chi phí xét duyệt sẽ tăng đối với một số hồ sơ định cư diện tị nạn, tha bổng (parole), visa dành cho đối tượng được bảo vệ tạm thời (Temporary Protection Status), giấy phép lao động gắn liền với các diện kể trên, và các chương trình cấp visa du lịch như ESTA (hệ thống ủy quyền cấp visa du lịch điện tử) và EVUS (hệ thống cập nhật visa điện tử).

Chính quyền cũng đưa ra tín hiệu về một cách tiếp cận hạn chế hơn đối với visa làm việc diện lao động chuyên môn cao, bao gồm H-1B, thông qua Sắc lệnh của Tổng thống và bộ hướng dẫn của DHS đề xuất tiêu chuẩn đầu vào nghiêm ngặt hơn và kiểm tra gắt gao mức độ tuân thủ của hồ sơ xin visa lao động, với mục đích hạn chế những rủi ro về việc người lao động nước ngoài thay thế lao động bản địa Mỹ.

Bộ trưởng DHS Kristi Noem đã thông báo tạm dừng chương trình xổ số visa đa dạng chủng tộc (Diversity Visa Lottery) sau một vụ việc gây chấn động tại Đại học Brown liên quan đến một người nhập cư được cấp tình trạng Thường trú nhân thông qua chương trình này.

Thay đổi đối với visa H-1B

Một phần của nỗ lực thắt chặt tiêu chuẩn đầu vào là Sắc lệnh của Tổng thống đưa ra chính sách áp dụng khoản phí 100.000 USD cho hồ sơ mới nhằm bảo lãnh người lao động theo chương trình visa H-1B. Khoản phí này, bổ sung thêm vào chi phí xét duyệt hiện hành của USCIS, đã vấp phải những phản ứng mạnh mẽ từ công chúng.

Theo đó, một số liên minh từ các nhà tuyển dụng, trường đại học và các nhóm người lao động đã đệ đơn kiện lên Toà án, lập luận rằng khoản phí mới này vượt quá thẩm quyền của Tổng thống, vi phạm cấu trúc hệ thống hành pháp do Quốc hội đặt ra, và làm suy yếu mục đích sơ khai của chương trình là tạo điều kiện cho doanh nghiệp Mỹ tiếp cận nhân tài toàn cầu có chuyên môn cao.

Nếu quy định này được ban hành chính thức, Doanh nghiệp Mỹ có thể đối mặt với gánh nặng cao hơn trong việc chuẩn bị chứng từ cho cơ quan xét duyệt, trong khi đương đơn có nguy cơ bị từ chối hồ sơ nhiều hơn và thu hẹp lại tiêu chí đầu vào của một số ngành nghề đặc thù.

Các cơ quan liên bang đã tăng cường kiểm tra hồ sơ xin visa H-1B thông qua các thủ tục mở rộng tái thẩm định hồ sơ, kiểm tra cơ sở làm việc và yêu cầu bổ sung bằng chứng thường xuyên hơn, các thủ tục mới này làm tăng thời gian chờ chấp thuận hồ sơ và tăng tỷ lệ từ chối ngay cả với hồ sơ xin gia hạn và các công việc đã được cấp visa trước đó nhiều năm.

Tại Florida, với việc thực thi các chính sách di trú ở cấp độ tiểu bang đã làm phức tạp thêm tình hình, đặc biệt đối với Doanh nghiệp trong lĩnh vực y tế, giáo dục đại học và công nghệ. Một số nghị sĩ Đảng Cộng hòa kêu gọi việc hạn chế hoặc loại bỏ hoàn toàn chương trình H-1B, vì cho rằng chương trình này ảnh hưởng đến việc làm của lao động bản địa Mỹ. Ngược lại, các công ty lớn, trường đại học và một số tiểu bang phản đối lời kêu gọi này, cảnh báo rằng hành động siết chặt chương trình có thể đẩy nhân tài, nguồn vốn đầu tư và các ý tưởng đổi mới ra nước ngoài, làm thiếu hụt trầm trọng số lượng lao động chuyên môn.

Chính sách siết chặt chương trình visa lao động H-1B, có thể làm chậm quá trình chuyển tiếp từ visa lao động tạm thời sang visa thường trú nhân.

Lộ trình xin thẻ xanh Mỹ có khó hơn trong năm 2026 không?

Sau một số sự kiện không hay ảnh hưởng đến sức khoẻ và an toàn của cộng đồng diễn ra trong năm 2026 liên quan đến người nhập cư, USCIS thông báo sẽ đánh giá lại tình trạng thường trú nhân của người nhập cư đến từ 19 quốc gia nằm trong danh sách hạn chế nhập cảnh.

Giám đốc USCIS, ông Joseph Edlow tuyên bố ngày 27/11: “Hiệu lực ngay lập tức, tôi ban hành hướng dẫn chính sách mới ủy quyền cho viên chức USCIS xem xét yếu tố quốc gia như một yếu tố ảnh hưởng tiêu cực đáng kể khi đánh giá hồ sơ xin visa di trú. Sinh mạng người Mỹ là ưu tiên hàng đầu.”

Biện pháp này báo hiệu chính sách kiểm tra chặt chẽ hơn đối với một số nhóm nhập cư đến từ các quốc gia nhất định, làm dấy lên lo ngại từ chuyên gia pháp lý và nhóm vận động bảo vệ quyền lợi về việc trì hoãn hoặc thu hồi tình trạng thường trú nhân hợp pháp của các nhóm nhập cư này.

Julia Gelatt, Phó Giám đốc Chương trình Di trú Mỹ tại Viện Chính sách Di trú, nhận định với Newsweek: “Thông báo gần đây cho thấy rằng USCIS sẽ xem xét lại tất cả quyết định gần đây về việc cấp tình trạng thường trú nhân cho người tị nạn nói riêng và các đối tượng khác nói chung đến từ 19 quốc gia hạn chế, quyết định này có thể chuyển hướng nguồn lực khổng lồ của USCIS khỏi hoạt động thông thường. Đối với người xin visa di trú đến từ 19 quốc gia trong danh sách hạn chế, bao gồm Venezuela, Cuba và Haiti, việc tạm dừng xử lý đơn có thể khiến một số người không còn tình trạng cư trú hợp pháp và dễ bị ICE bắt giữ, giam giữ và trục xuất, trong khi những người khác không biết cần phải làm gì trong thời gian này.”

Ngoài ra, một đề xuất khác được công bố cuối 2025 về việc khôi phục và mở rộng danh sách phúc lợi để đánh giá người nộp hồ sơ xin thường trú nhân có phải là “gánh nặng công cộng” (public-charge test) hay không, đề xuất này trao quyền quyết định rộng hơn cho viên chức di trú trong việc xem xét khả năng sử dụng phúc lợi công của đương đơn.

Giới hạn số lượng visa thường trú nhân dành cho người tị nạn trong năm 2026

Chính quyền Tổng thống Trump đã ra quyết định quy định số lượng visa thường trú nhân dành cho người tị nạn của năm 2026 ở mức 7,500 visa – số liệu thấp nhất kể từ khi chương trình được triển khai cho đến nay. Sắc lệnh này cũng thu hẹp nhóm đối tượng được xem là đối tượng ưu tiên, cho thấy chính phủ đang tiếp cận một cách chọn lọc hơn các đối tượng được phép nhập cư diện tị nạn, trong đó tập trung vào nhóm người da trắng Nam Phi.

Mở rộng danh sách các quốc gia bị hạn chế cấp visa du lịch vào Mỹ

Chính quyền Tổng thống Trump công bố mở rộng danh sách quốc gia bị hạn chế du lịch vào Mỹ từ ngày 1/1/2026, bổ sung thêm 05 quốc gia – Burkina Faso, Mali, Niger, Nam Sudan và Syria. Người mang quốc tịch Chính quyền Palestine bị hạn chế nhập cảnh toàn phần. Trong khi đó, 15 quốc gia khác sẽ hạn chế nhập cảnh một phần, bao gồm Angola, Nigeria, Senegal, Tanzania và các nước khác. Cập nhật này dựa trên chính sách ban hành tháng 6/2025 về việc hạn chế du lịch từ 12 quốc gia và áp dụng thêm với bảy nước khác, đây là chính sách nhằm thắt chặt tiêu chuẩn nhập cảnh Mỹ với visa du lịch.

Quyết định mở rộng danh sách hạn chế nhập cảnh Mỹ, kết hợp với chính sách xét duyệt hồ sơ riêng biệt dành cho người nộp đơn nhập cư diện tị nạn, xin thường trú nhân hoặc nhập quốc tịch đến từ các quốc gia kể trên, có thể tác động đáng kể đến các lộ trình xin cư trú hợp pháp của các quốc gia này.

Những thay đổi liên quan đến Giấy phép lao động (EAD)

USCIS công bố điều chỉnh phí của năm tài chính 2026 và huỷ bỏ quyền lợi gia hạn tự động giấy phép lao động ở một số hạng mục. Các thay đổi lớn liên quan đến EAD dự kiến ảnh hưởng đến lao động nhập cư năm tới, các chuyên gia cho rằng ” nhiều lao động có thể phải rời bỏ lực lượng lao động tạm thời.”

Các thay đổi bao gồm: huỷ bỏ quyền lợi gia hạn tự động cho người chờ phê duyệt EAD nếu thời gian xét duyệt hồ sơ của USCIS quá 180 ngày; rút ngắn thời hạn EAD cho đương đơn xin định cư diện tị nạn, người đang chờ xét duyệt hồ sơ thường trú nhân và các nhóm khác từ 05 năm xuống 18 tháng.

USCIS thường mất hơn 180 ngày để xử lý hồ sơ gia hạn EAD và quy định 18 tháng của EAD sẽ khiến số lượng hồ sơ nộp gia hạn EAD nhiều hơn, dẫn đến nhiều người lao động có thể phải nghỉ việc tạm thời trong khi chờ EAD mới.

Chương trình định cư theo Thẻ Vàng

Chính quyền Trump đã chính thức ra mắt chương trình xin visa định cư “Gold Card” trị giá 1 triệu USD cho nhà đầu tư giàu có. Hệ thống nhận hồ sơ đã mở, và dự kiến đợt visa đầu tiên sẽ được cấp vào năm tới.

Chương trình này cung cấp lộ trình trở thành thường trú Mỹ cho công dân nước ngoài đáp ứng tiêu chí tài chính và điều kiện đầu vào, đánh dấu việc bổ sung một diện định cư dành cho nhóm đối tượng có tiềm lực tài chính và năng lực cá nhân nổi trội, trong bối cảnh Chính quyền tổng thống Trump đang siết chặt các lộ trinh định cư hợp pháp khác. Chương trình cho phép đương đơn trở thành thường trú nhân và cuối cùng quốc tịch Mỹ bằng việc đóng góp nguồn vốn lớn cho Ngân khố Mỹ, kết hợp với việc đáp ứng các yêu cầu xét duyệt hồ sơ định cư diện việc làm.

EB-3 – Con Đường Ổn Định Và Bền Vững Nhất Để Định Cư Mỹ Năm 2025

Trong bối cảnh chính sách nhập cư Mỹ năm 2025 đang thay đổi từng ngày – từ quy định kiểm tra thông tin trên mạng xã hội đối với người lao động xin visa H-1B, vận hành chương trình mới “Gold Card”với khoản đóng góp 1 triệu USD chỉ dành cho người nhập cư có tiềm lực tài chính lớn, cho đến quy định mở rộng nhằm đánh giá người nhập cư có khả năng trở thành “gánh nặng công cộng” hay không – thì diện visa định cư lao động EB-3 vẫn duy trì ổn định như một lựa chọn lâu dài và an toàn nhất cho người lao động Việt Nam.

Đặc biệt, Chương trình EB-3 Other Workers (lao động phổ thông) – dành cho những người có dưới 2 năm kinh nghiệm hoặc không cần bằng cấp cao và chứng chỉ ngoại ngữ – đang là lựa chọn được cân nhắc nhiều, vì:

• Tính ổn định: Không chờ vận may vào kết quả rút xổ số như visa H-1B, không yêu cầu đầu tư triệu USD như Gold Card, chỉ cần nhận được sự bảo lãnh từ doanh nghiệp Mỹ hoạt động hợp pháp, đặc biệt các ngành về dịch vụ, sản xuất thức ăn đang trong tình trạng thiếu hụt nhân sự lao động phổ thông.
• Tính lâu dài: Lộ trình đi thẳng đến thẻ xanh vĩnh viễn cho cả gia đình (vợ/chồng và con dưới 21 tuổi theo quy định), không phải visa thường trú nhân 2 năm và không cần xin xoá điều kiện thẻ xanh 2 năm hoặc gia hạn thẻ xanh.
• Tính an toàn: Ít bị ảnh hưởng bởi các chính sách siết chặt gần đây (kiểm tra mạng xã hội chủ yếu áp dụng cho visa không di trú; quy định “gánh nặng công cộng” dễ vượt qua nhờ hợp đồng lao động và bảo hiểm y tế từ doanh nghiệp Mỹ).

Năm 2025 chứng kiến nhiều thay đổi khó lường, nhưng cũng chính là năm khẳng định: EB-3, đặc biệt diện lao động phổ thông, vẫn là con đường định cư Mỹ thực tế, khả thi và bền vững nhất dành cho hàng nghìn gia đình người lao động Việt Nam.

Nếu bạn hoặc người thân đang cân nhắc định cư Mỹ lâu dài, đây chính là thời điểm phù hợp để hành động. Hãy chuẩn bị hồ sơ ngay hôm nay!

IMM Consulting